Η Ελλάδα προχωρά στην υλοποίηση της «Ασπίδας του Αχιλλέα», ενός νέου, πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας, σε συνεργασία με το Ισραήλ. Οι σχετικές συμφωνίες αναμένεται να υπογραφούν σήμερα, 31 Αυγούστου, στο Τελ Αβίβ, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα από τα μεγαλύτερα εξοπλιστικά προγράμματα των τελευταίων ετών. Τι σημαίνει όμως στην πράξη η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και γιατί θεωρείται τόσο σημαντική για την Ελλάδα;
Τι ακριβώς είναι η «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Δεν πρόκειται για ένα και μοναδικό όπλο ή ένα μεμονωμένο αντιαεροπορικό σύστημα. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποτελεί έναν ολοκληρωμένο «ομπρέλα» αεράμυνας, στην οποία διαφορετικά συστήματα θα μπορούν να συνεργάζονται μεταξύ τους. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα δίκτυο που θα μπορεί να εντοπίζει και να αντιμετωπίζει διαφορετικές εναέριες απειλές, ανάλογα με το είδος και την επικινδυνότητά τους. Σε αυτές περιλαμβάνονται drones, εχθρικά αεροσκάφη, πύραυλοι cruise και βαλλιστικοί πύραυλοι. Η βασική αλλαγή, επομένως, δεν είναι απλώς η απόκτηση νέων όπλων. Είναι η προσπάθεια να λειτουργούν τα διαφορετικά μέσα της ελληνικής αεράμυνας ως ένα περισσότερο ενιαίο και διασυνδεδεμένο σύστημα.
Οι σύγχρονες πολεμικές συγκρούσεις έχουν δείξει ότι η απειλή από τον αέρα έχει αλλάξει σημαντικά. Τα drones, για παράδειγμα, χρησιμοποιούνται πλέον μαζικά και μπορούν να αποτελέσουν πρόβλημα ακόμη και όταν το κόστος κατασκευής τους είναι σχετικά χαμηλό. Παράλληλα, οι πύραυλοι μεγάλης ταχύτητας και τα σύγχρονα αεροσκάφη δημιουργούν ανάγκη για πολλαπλά επίπεδα προστασίας. Αυτό είναι και το βασικό σκεπτικό πίσω από την «Ασπίδα του Αχιλλέα»: αντί να υπάρχει μία μόνο γραμμή άμυνας, δημιουργείται ένα σύστημα στο οποίο διαφορετικές δυνατότητες μπορούν να αναλαμβάνουν διαφορετικές απειλές.
Τι θα αλλάξει στην ελληνική αεράμυνα
Το πρόγραμμα προβλέπει ότι τα νέα μέσα θα λειτουργούν παράλληλα με τις υπάρχουσες δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων. Έτσι, η Ελλάδα δεν ξεκινά από το μηδέν, αλλά επιχειρεί να εκσυγχρονίσει και να συνδέσει καλύτερα την ήδη υπάρχουσα αρχιτεκτονική αεράμυνας. Η λογική είναι απλή: ένα σύστημα εντοπίζει την απειλή, τα δεδομένα μεταφέρονται στο δίκτυο και στη συνέχεια επιλέγεται το καταλληλότερο διαθέσιμο μέσο για την αντιμετώπισή της. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται ταχύτερη αντίδραση και καλύτερος συντονισμός απέναντι σε διαφορετικού τύπου εναέριους στόχους.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν πρόκειται να ενεργοποιηθεί ως ένα ολοκληρωμένο σύστημα από την πρώτη ημέρα. Η πλήρης ανάπτυξή της προβλέπεται να πραγματοποιηθεί σε ορίζοντα 35 μηνών, με τα επιμέρους συστήματα να παραδίδονται σταδιακά και να εντάσσονται στην επιχειρησιακή λειτουργία. Το συνολικό κόστος του προγράμματος υπολογίζεται σε περισσότερα από 3 δισ. ευρώ, ενώ σημαντική θεωρείται και η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του σχεδιασμού είναι ότι η ελληνική συμμετοχή αναμένεται να ξεπεράσει τα 700 εκατ. ευρώ, δηλαδή περίπου το 25% της συνολικής αξίας του έργου. Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για πρόσβαση της ελληνικής πλευράς στον πηγαίο κώδικα κρίσιμων συστημάτων. Αυτό μπορεί να ενισχύσει την επιχειρησιακή αυτονομία και τη δυνατότητα μελλοντικής υποστήριξης και προσαρμογής του συστήματος.
Γιατί ενδιαφέρει τον πολίτη
Μπορεί ένα πρόγραμμα άνω των 3 δισ. ευρώ να μοιάζει με υπόθεση που αφορά αποκλειστικά τις Ένοπλες Δυνάμεις, όμως έχει άμεση σχέση με τη συνολική ασφάλεια της χώρας. Η προστασία του εναέριου χώρου, η αντιμετώπιση νέων μορφών απειλών και η δυνατότητα έγκαιρου εντοπισμού και αντίδρασης αποτελούν βασικά στοιχεία της εθνικής άμυνας. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα», επομένως, δεν είναι απλώς η αγορά ενός ακόμη οπλικού συστήματος. Είναι η προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα πιο σύγχρονο, δικτυωμένο και πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά με τα μέσα που διαθέτει ήδη η Ελλάδα.
Η σημερινή υπογραφή στο Τελ Αβίβ αποτελεί ουσιαστικά την έναρξη αυτής της διαδικασίας. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, θα φανεί σταδιακά, καθώς μέσα στους επόμενους 35 μήνες τα νέα συστήματα θα παραδίδονται και θα ενσωματώνονται στην ελληνική αμυντική αρχιτεκτονική. Αν θέλεις, μπορώ να σου το κάνω και πιο δημοσιογραφικό/clickable, με δυνατό lead και τίτλο τύπου CNN/Newsbomb, ώστε να κρατάει περισσότερο τον αναγνώστη.