Ο Θεμιστοκλής Παπαμάλης υπήρξε μία από τις πλέον αινιγματικές μορφές που συνδέθηκαν με το οργανωμένο έγκλημα στην Ελλάδα από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 έως τις αρχές του 2000. Γεννημένος το 1952 στη Μυτιλήνη, μετακόμισε με την οικογένειά του στην Αθήνα και υπηρέτησε στη Μονάδα Υποβρυχίων Καταστροφών. Η στρατιωτική του εκπαίδευση τού προσέφερε, σύμφωνα με μεταγενέστερα στοιχεία που συγκέντρωσαν οι Αρχές, σημαντικές γνώσεις γύρω από τα εκρηκτικά. Αργότερα, το όνομά του άρχισε να εμφανίζεται σε υποθέσεις που σχετίζονταν με κυκλώματα της αθηναϊκής νύχτας, ενώ αστυνομικές πηγές τον περιέγραφαν ως έναν ιδιαίτερα έμπειρο άνθρωπο στον τομέα των εκρηκτικών.
Η είσοδος στον κόσμο της νύχτας
Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 ο Παπαμάλης φέρεται να ήρθε σε επαφή με ανθρώπους που δραστηριοποιούνταν στα κυκλώματα προστασίας. Μέσω γνωριμιών του οδηγήθηκε σε επαφή με σημαντικά ονόματα της εποχής, μεταξύ των οποίων ο Θέμης Καλαποθαράκος και ο Γιώργος Φραγκογιάννης. Σύμφωνα με τον φάκελο που παρουσιάστηκε μεταγενέστερα από το «Βήμα», ο Παπαμάλης θεωρήθηκε άνθρωπος που μπορούσε να αναλαμβάνει τεχνικά δύσκολες αποστολές, με τις Αρχές να του αποδίδουν συμμετοχή σε σειρά βομβιστικών ενεργειών. Οι σχετικές αναφορές κάνουν λόγο για επιθέσεις εναντίον οχημάτων, κατοικιών, αλλά και άλλων στόχων, χωρίς όμως όλα τα περιστατικά που του αποδόθηκαν να έχουν καταλήξει σε δικαστική επιβεβαίωση.
Οι βόμβες και οι υποθέσεις που έμειναν στο σκοτάδι
Η στρατιωτική του εμπειρία φαίνεται πως αποτέλεσε, σύμφωνα με τις αστυνομικές εκτιμήσεις, το βασικό του «προσόν» στον κόσμο του οργανωμένου εγκλήματος. Δημοσιεύματα τον περιέγραφαν ως έναν άνθρωπο με ιδιαίτερη τεχνογνωσία στα εκρηκτικά, ενώ το όνομά του συνδέθηκε με υποθέσεις που αφορούσαν διαφορετικές ομάδες της νύχτας. Ανάμεσα στις πιο εντυπωσιακές αναφορές βρίσκεται και υπόθεση με δύο μικρά δεξαμενόπλοια, τα οποία βυθίστηκαν το 2000 μετά την τοποθέτηση εκρηκτικών στα ύφαλά τους. Σε μεταγενέστερη έρευνα διατυπώθηκαν καταγγελίες και καταθέσεις που συνέδεαν την ενέργεια με έναν άνδρα των ΟΥΚ και τον Παπαμάλη. Ωστόσο, η υπόθεση είχε δικαστική συνέχεια και οι κατηγορούμενοι απαλλάχθηκαν σε δεύτερο βαθμό, γεγονός που επιβάλλει προσοχή στην παρουσίαση των συγκεκριμένων ισχυρισμών ως βεβαιωμένων γεγονότων.
Το κεφάλαιο της Βοσνίας
Ένα ακόμη κεφάλαιο που έκανε τον Παπαμάλη γνωστό στους κύκλους της νύχτας ήταν η παρουσία του στην πρώην Γιουγκοσλαβία, κατά τη διάρκεια του πολέμου της Βοσνίας. Σύμφωνα με δημοσιεύματα και μαρτυρίες που παρουσιάστηκαν χρόνια αργότερα, είχε βρεθεί στο πλευρό των παραστρατιωτικών δυνάμεων του Ζέλικο Ραζνάτοβιτς, γνωστού ως «Αρκάν». Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι συμμετείχε σε επιχειρήσεις των «Τίγρεων» του Αρκάν και ότι τραυματίστηκε στο μάτι. Η εμπειρία αυτή φέρεται να αποτέλεσε την αφορμή για το προσωνύμιο «Βόσνιος», με το οποίο έγινε γνωστός στους ανθρώπους της αθηναϊκής νύχτας.
Η ρήξη και η δολοφονία
Προς τα τέλη της δεκαετίας του ’90, σύμφωνα με τις αστυνομικές εκτιμήσεις που καταγράφηκαν σε μεταγενέστερο δημοσίευμα, οι σχέσεις του Παπαμάλη με τον Θέμη Καλαποθαράκο άρχισαν να επιδεινώνονται. Ο Παπαμάλης φέρεται να είχε αρχίσει να συνεργάζεται με περισσότερες από μία ομάδες, γεγονός που φέρεται να δημιούργησε εντάσεις και καχυποψία. Η ιστορία του έφτασε στο τραγικό της τέλος στις 14 Φεβρουαρίου 2000. Δύο ένοπλοι του έστησαν ενέδρα έξω από το σπίτι του στην Πετρούπολη και τον πυροβόλησαν επανειλημμένα. Ο Παπαμάλης μεταφέρθηκε βαριά τραυματισμένος στο νοσοκομείο, όπου κατέληξε λίγες ημέρες αργότερα. Η δολοφονία του παρέμεινε για χρόνια κομμάτι του πολέμου μεταξύ αντίπαλων ομάδων του οργανωμένου εγκλήματος.
Ένας θρύλος που έμεινε στην ιστορία της νύχτας
Η δολοφονία του Παπαμάλη δεν έκλεισε, αλλά αντίθετα άνοιξε ένα ακόμη κεφάλαιο στις αιματηρές συγκρούσεις της εποχής. Λίγους μήνες αργότερα, στις 25 Ιουλίου 2000, δολοφονήθηκε και ο Θέμης Καλαποθαράκος στον Σχινιά. Σύμφωνα με στοιχεία και καταθέσεις που παρουσιάστηκαν αργότερα, η συγκεκριμένη επίθεση συνδέθηκε από τις Αρχές με ανθρώπους της μαφίας των δυτικών προαστίων, οι οποίοι φέρεται να έκαναν λόγο για «εκδίκηση» για τον θάνατο του Παπαμάλη. Η ιστορία του πρώην άνδρα των ΟΥΚ παρέμεινε έτσι συνδεδεμένη με μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους του οργανωμένου εγκλήματος στην Ελλάδα. Ένας άνθρωπος που ξεκίνησε από τις Ειδικές Δυνάμεις και κατέληξε να περιγράφεται από τις Αρχές ως σημαντικό πρόσωπο στον κόσμο των βομβιστών της νύχτας, έφυγε από τη ζωή μέσα σε έναν κύκλο βίας που μέχρι σήμερα εξακολουθεί να προκαλεί ερωτήματα.