Από μία βαριά ήττα που τον μετέτρεψε σε αντικείμενο χλευασμού στη Γερμανία, μέχρι την κορυφή της Ευρώπης με την Εθνική Ελλάδας. Η πορεία του Ότο Ρεχάγκελ δεν ήταν ποτέ ευθύγραμμη. Όπως αναφέρει και το «Τσάι με Μπάλα», περιλάμβανε απολύσεις, σκληρή κριτική, μεγάλες αμφισβητήσεις, αλλά και ορισμένα από τα εντυπωσιακότερα επιτεύγματα στην ιστορία του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.
Ο προπονητής που χλεύασαν και έγινε «Βασιλιάς» της Ευρώπης
Στις 4 Ιουλίου 2004, όταν η Ελλάδα αντιμετώπισε την οικοδέσποινα Πορτογαλία στον τελικό του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος, ο Γερμανός τεχνικός είχε ήδη πετύχει κάτι που λίγες εβδομάδες νωρίτερα έμοιαζε αδύνατο. Είχε οδηγήσει μία ομάδα που βρισκόταν πολύ χαμηλά στις προβλέψεις μέχρι τον τελευταίο αγώνα της διοργάνωσης. Λίγο αργότερα, το γκολ του Άγγελου Χαριστέα θα ολοκλήρωνε το μεγαλύτερο ποδοσφαιρικό θαύμα στην ιστορία της χώρας. Η διαδρομή του, ωστόσο, είχε αρχίσει πολλές δεκαετίες νωρίτερα και κάτω από εντελώς διαφορετικές συνθήκες. Ο Ρεχάγκελ γεννήθηκε το 1938 στο Έσεν της Γερμανίας και μεγάλωσε μέσα στις κακουχίες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Έχασε τον πατέρα του σε νεαρή ηλικία και από τα 14 του χρειάστηκε να εργαστεί βάφοντας σπίτια. Παράλληλα έπαιζε ποδόσφαιρο και κατάφερε να δημιουργήσει καριέρα ως αμυντικός, χωρίς να θεωρείται ιδιαίτερα χαρισματικός τεχνικά. Το δυνατό του στοιχείο ήταν η αποφασιστικότητα, η πειθαρχία και η προσήλωσή του στην άμυνα.
Μετά το τέλος της ποδοσφαιρικής του καριέρας στράφηκε στην προπονητική, αλλά τα πρώτα χρόνια δεν προμήνυαν όσα θα ακολουθούσαν. Η πρώτη θητεία του στη Βέρντερ Βρέμης τελείωσε γρήγορα, ενώ το 1978, ως προπονητής της Μπορούσια Ντόρτμουντ, γνώρισε τη συντριβή με 12-0 από την Μπορούσια Μενχενγκλάντμπαχ. Το αποτέλεσμα αυτό τον στιγμάτισε. Ο γερμανικός Τύπος τον αποκάλεσε «Otto Torhagel», ένα ειρωνικό λογοπαίγνιο με τη γερμανική λέξη για το γκολ. Ο Ρεχάγκελ παρουσιάστηκε ως αποτυχημένος και ανεπαρκής, ενώ σε ηλικία περίπου 40 ετών έμοιαζε να βρίσκεται μακριά από μία μεγάλη προπονητική καριέρα. Η απάντησή του ήρθε στο γήπεδο. Το 1981 επέστρεψε στη Βέρντερ Βρέμη και άρχισε να χτίζει μία ομάδα που θα άλλαζε την ιστορία του συλλόγου. Παρέμεινε εκεί για 14 χρόνια, κατακτώντας δύο πρωταθλήματα Γερμανίας, δύο Κύπελλα και το Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης. Η Βέρντερ μεταμορφώθηκε σε μία από τις ισχυρότερες ομάδες της χώρας και ο άνθρωπος που κάποτε χλεύαζαν απέκτησε το προσωνύμιο «King Otto».
Η φιλοσοφία του ήταν ξεκάθαρη. Πίστευε στη συνοχή, στην αυστηρή αμυντική λειτουργία και στην ταχύτητα μετά την ανάκτηση της μπάλας. Δεν επιδίωκε την άσκοπη κατοχή ούτε το εντυπωσιακό ποδόσφαιρο. Προτιμούσε την ασφάλεια, τις δυνατές προσωπικές μονομαχίες, τις αντεπιθέσεις και την αξιοποίηση των στημένων φάσεων. Η θητεία του στην Μπάγερν Μονάχου δεν εξελίχθηκε όπως περίμενε. Η σχέση του με τα μεγάλα αστέρια της ομάδας ήταν δύσκολη, καθώς ο ίδιος θεωρούσε ότι κανένας ποδοσφαιριστής δεν μπορεί να βρίσκεται πάνω από το σύνολο. Απολύθηκε πριν ολοκληρωθεί η σεζόν, επιστρέφοντας ξανά στο επίκεντρο της κριτικής.
Λίγο αργότερα ανέλαβε την Καϊζερσλάουτερν, η οποία αγωνιζόταν στη δεύτερη κατηγορία. Την πρώτη χρονιά την οδήγησε στην άνοδο και την αμέσως επόμενη πέτυχε κάτι μοναδικό: κατέκτησε το πρωτάθλημα της Bundesliga με μία νεοφώτιστη ομάδα. Ήταν ακόμη μία απόδειξη ότι ο Ρεχάγκελ μπορούσε να μετατρέπει ομάδες χωρίς μεγάλες προσδοκίες σε πρωταγωνίστριες. Το 2001 ήρθε η πρόταση από την Ελλάδα. Η Εθνική είχε περιορισμένες παρουσίες σε μεγάλες διοργανώσεις και κουβαλούσε την απογοήτευση του Μουντιάλ του 1994, όπου είχε αποχωρήσει χωρίς βαθμό και χωρίς γκολ.
Το ξεκίνημα του Γερμανού ήταν απογοητευτικό. Στο πρώτο του παιχνίδι η Ελλάδα ηττήθηκε 5-1 από τη Φινλανδία. Υπήρχαν προβλήματα επικοινωνίας, καθώς ο Ρεχάγκελ δεν μιλούσε ελληνικά ή αγγλικά. Η παρουσία του Γιάννη Τοπαλίδη αποδείχθηκε καθοριστική. Δεν ήταν απλώς ο μεταφραστής του, αλλά ο άνθρωπος που γεφύρωσε δύο διαφορετικές ποδοσφαιρικές και κοινωνικές κουλτούρες. Σταδιακά ο Ρεχάγκελ επέβαλε τους κανόνες του. Σταμάτησε τις εξωτερικές παρεμβάσεις στις κλήσεις, ξεκαθάρισε ότι η ομάδα βρισκόταν πάνω από τα πρόσωπα και δημιούργησε έναν σταθερό κορμό ποδοσφαιριστών που πίστευαν ο ένας στον άλλον.
Η πρόκριση στο Euro 2004 ήρθε έπειτα από ένα άσχημο ξεκίνημα στα προκριματικά και μία εντυπωσιακή αγωνιστική αντεπίθεση. Η νίκη επί της Ισπανίας στη Σαραγόσα αποτέλεσε το σημείο καμπής, ενώ η Ελλάδα τερμάτισε πρώτη στον όμιλό της. Στην Πορτογαλία, η ελληνική ομάδα μπήκε στη διοργάνωση ως ένα από τα μεγάλα αουτσάιντερ. Νίκησε όμως την οικοδέσποινα στην πρεμιέρα, απέσπασε ισοπαλία από την Ισπανία και πέρασε στα προημιτελικά. Εκεί απέκλεισε τη Γαλλία, την πρωταθλήτρια Ευρώπης, με γκολ του Χαριστέα. Στον ημιτελικό απέναντι στην Τσεχία, η άμυνα άντεξε επί 105 λεπτά και ο Τραϊανός Δέλλας πέτυχε το ιστορικό «ασημένιο γκολ». Στον τελικό, η Ελλάδα συνάντησε ξανά την Πορτογαλία και επικράτησε με 1-0, γράφοντας ιστορία.
Η επιτυχία δεν βασίστηκε μόνο στην τύχη. Ο Ρεχάγκελ ανέθετε συγκεκριμένο αντίπαλο σε κάθε αμυντικό, διατηρούσε έναν ελεύθερο παίκτη για κάλυψη και απαιτούσε από όλους να συμμετέχουν στην ανασταλτική λειτουργία. Στο κέντρο, ποδοσφαιριστές όπως ο Ζαγοράκης, ο Μπασινάς, ο Κατσουράνης και ο Καραγκούνης έδιναν αδιάκοπες μάχες. Στην επίθεση, η ομάδα αξιοποιούσε τις μακρινές μεταβιβάσεις, τη δύναμη του Χαριστέα και τις στατικές φάσεις. Οι αντίπαλοι δυσκολεύτηκαν να προσαρμοστούν σε ένα σύστημα που θεωρούνταν ξεπερασμένο, αλλά εφαρμοζόταν με απόλυτη συνέπεια. Ο Ρεχάγκελ δεν προσπάθησε να μετατρέψει τους Έλληνες διεθνείς σε κάτι που δεν ήταν. Εντόπισε τα δυνατά τους χαρακτηριστικά και δημιούργησε ένα πλάνο προσαρμοσμένο στις πραγματικές δυνατότητές τους.
Παρέμεινε στην Εθνική μέχρι το 2010, οδηγώντας την επίσης στο Euro 2008 και στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Νότιας Αφρικής, όπου η Ελλάδα πέτυχε την πρώτη νίκη της σε Μουντιάλ. Μετά το Euro 2004 είχε τη δυνατότητα να αναλάβει ακόμη και την Εθνική Γερμανίας, όμως επέλεξε να συνεχίσει στην Ελλάδα. Ο προπονητής που κάποτε είχε γίνει περίγελος μετά από μία ήττα με 12-0 ολοκλήρωσε την καριέρα του ως ένας από τους σημαντικότερους ανθρώπους στην ιστορία του ελληνικού αθλητισμού. Ο «King Otto» απέδειξε ότι η πειθαρχία, η ομαδικότητα και η πίστη σε ένα ξεκάθαρο σχέδιο μπορούν να ανατρέψουν ακόμη και τις πιο ακραίες προβλέψεις.