Η φιλία της Μάρως Κοντού με τον Νικήτα Κακλαμάνη δεν περιοριζόταν στη δημόσια εικόνα τους ούτε στη σύντομη κοινή τους πολιτική διαδρομή. Οι δυο τους συνδέονταν με μια βαθιά προσωπική σχέση, που είχε χτιστεί μέσα στα χρόνια, με συχνές συναντήσεις, κοινές παρέες και αμοιβαία εκτίμηση. Ο πρόεδρος της Βουλής ήταν ένας από τους ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα στη σπουδαία ηθοποιό μέχρι το τέλος, εκπληρώνοντας μάλιστα και την τελευταία επιθυμία που του είχε εκμυστηρευτεί, αφήνοντας στο αγαπημένο της στέκι «ένα τσιγάρο και ένα ποτήρι ουίσκι» μπροστά στην άδεια καρέκλα της.
Ο επικήδειος του Κακλαμάνη
Δεν ήταν λοιπόν τυχαίο ότι ανέλαβε να εκφωνήσει τον επικήδειο λόγο στην κηδεία της, αποχαιρετώντας τη με λόγια γεμάτα συγκίνηση και αναμνήσεις. Στην ομιλία του μίλησε για τη γυναίκα, τη φίλη και την καλλιτέχνιδα που σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή, τονίζοντας πως η Μάρω Κοντού «απέδειξε πως η ηλικία είναι απλά δύο νούμερα», αποσπώντας τη συγκίνηση όσων βρέθηκαν στη Μητρόπολη Αθηνών για το τελευταίο της «αντίο».
«Σήμερα γελάς για τελευταία φορά εκεί, στο συννεφάκι του έργου της ζωής σου. Αυτό που με πονάει είναι ότι αντί να σου πω καλημέρα, όπως συνηθίζαμε τόσες δεκαετίες συστηματικά, από κοντά ή από τηλέφωνο, θα πρέπει να σου πω οριστικά καληνύχτα. Μια καληνύχτα στις μικρές καθημερινές στιγμές μας, καληνύχτα στις συναντήσεις και τις ατελείωτες κουβέντες μας, καληνύχτα στις συζητήσεις μας για το θέατρο, τον κινηματογράφο, την τέχνη της πολιτικής και την πολιτική της τέχνης. Καληνύχτα στις κοινές μας διαδρομές στα κοινά της χώρας, καληνύχτα στην ίδια πάντα νεανική συνείδηση κάθε φορά που ανταμώναμε. Καληνύχτα σε μια σχέση 30 ετών που ξεκίνησε από το δικό μου θαυμασμό και κατέληξε στη δική μας ζεστή αμοιβαιότητα.
Λένε μάλλον πως ο Θεός δημιούργησε τον άνδρα, αλλά μετά κατάλαβε πως είναι ικανός για κάτι περισσότερο και δημιούργησε τη γυναίκα. Πάνω σε αυτά τα σχέδιά του έπλασε και εσένα. Ένα πλάσμα αιθέριο, λυγερόκορμο, εντυπωσιακό, μια αρχοντική μορφή με έμφυτη ευγένεια, ένα φιλικό, ανεξάρτητο, ελεύθερο και μαχητικό. Μια γυναίκα με ισχυρή προσωπικότητα, θέληση και πεποιθήσεις, που έζησε με τη δική της ιδιοσυγκρασία και με το πείσμα να καταρρίψει στερεότυπα για να φτιάξει τη ζωή στα δικά της ανθρώπινα μέτρα.
Εσύ, το νεαρό κορίτσι από τα Ψαρά, το νησί του πατέρα σου, με εξαιρετικές σπουδές υποκριτικής και χορού, αλλά και με το πτυχίο της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, θωρακίστηκες με γνώσεις και ικανότητα για να κατακτήσεις έναν ανδροκρατούμενο και συχνά αφιλόξενο κόσμο. Δεκάδες χρόνια θέατρο και κινηματογράφο, με 90 έργα και 61 ταινίες, από το 1954 έως και σήμερα, αλλά και με μια ακούραστη πορεία στην τηλεόραση, από τη δεκαετία του ’70 έως και μερικούς μήνες νωρίτερα, μέσα στο 2022. Ταξιδιάρα εσύ και αιώνια έφηβη, η Μάρω. Άγγιξες με σεβασμό και τα εικαστικά, ζωγραφίζοντας με πάθος και ξεχωριστή λεπτότητα. Αεικίνητη, ανήσυχη, ασταμάτητη. Απέδειξες ότι η ηλικία είναι απλώς δύο ψηφία της αριθμητικής και όχι η ουσία της ύπαρξής μας. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η Μάρω έδωσε την καρδιά και τα συναισθήματά της στα κοινά, είτε ως βουλευτής, είτε ως δημοτική σύμβουλος και πρόεδρος του Αθήνα 9.84 και κυρίως του Κέντρου Βρεφών «Η ΜΗΤΕΡΑ».
Η Μάρω που αφιέρωσε όλο της το είναι σε όλους εμάς που την αγαπήσαμε, χωρίς υστεροβουλία, χωρίς απωθημένα, χωρίς κέρδος ή κρυφές ατζέντες. Με μια πορεία ακάθεκτη και δημιουργική, με μια αγάπη για τον καθένα από εμάς και με μια αλήθεια καλλιτεχνική, όπως αυτή που συνόψισε εύστοχα κάποτε ο Ρίτσαρντ Μπάρτον: «Ο άνδρας ηθοποιός», είπε, «είναι κάτι λιγότερο από άνδρας. Η γυναίκα ηθοποιός όμως είναι κάτι περισσότερο». Αυτό το κάτι περισσότερο ήταν η Μάρω μας. Ήταν αυτό που ο Παλαμάς έγραψε κάποτε σε ένα μονόλογο: «Όταν μιλάς εσύ, ένας λαός ολόκληρος τα λόγια σου τα ψιθυρίζει».
Κάθε σου ιστορία, χωρίς να το καταλαβαίνεις, γίνεται συνθήκη. Δεν είσαι η μια, είσαι η φυλή, η διαλαλήτρα. Δεν έχεις τίποτα σερνικό, είσαι ψυχή μονάχα. Τα μάτια σου ποτέ δεν ησυχάζουν, ποτέ δεν σκοτεινιάζουν». Μάρω μας αγαπημένη, μεγάλο το κενό της απουσίας σου, αλλά και αθάνατη η πίκρα της απουσίας σου. Σήμερα, ένας ακόμη Ιούλιος που μας έδειξε κάποτε η Αλίκη, η Τζένη, η Ρένα, παίρνει σήμερα και εσένα. Είναι βαριά η ψυχή, γιατί από σήμερα και για πάντα δεν θα ξανακούσει κανείς από εμάς να πεις μια λέξη. Αλλά εσύ, αυτή τη λέξη θα στη πω εγώ για τελευταία φορά: Σ’ αγαπάμε, καλό ταξίδι».
Το τελευταίο αντίο στη μεγάλη κυρία του ελληνικού θεάτρου
Η σορός της μεταφέρθηκε νωρίς στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό, όπου συγγενείς, φίλοι, συνάδελφοι, εκπρόσωποι της πολιτικής ζωής αλλά και απλοί πολίτες συγκεντρώθηκαν για να την αποχαιρετήσουν. Το κλίμα ήταν ιδιαίτερα φορτισμένο, καθώς για πολλούς η απώλειά της σηματοδοτεί το τέλος μιας ολόκληρης εποχής του ελληνικού κινηματογράφου. Έξω από τη Μητρόπολη είχαν τοποθετηθεί δεκάδες στεφάνια, ενώ το φέρετρο της αγαπημένης ηθοποιού, διακοσμημένο με λευκά άνθη, βρισκόταν στο κέντρο του ναού. Οι εικόνες της εξοδίου ακολουθίας αποτύπωναν τη μεγάλη εκτίμηση και τον σεβασμό που απολάμβανε η Μάρω Κοντού από ανθρώπους κάθε ηλικίας.
Στο τελευταίο αντίο έδωσαν το παρών πρόσωπα από τον χώρο του θεάτρου, της τηλεόρασης, του κινηματογράφου και της πολιτικής. Ανάμεσά τους ήταν η Άντζελα Γκερέκου και ο Ανδρέας Γεωργίου, οι οποίοι είχαν συνεργαστεί στενά μαζί της τα τελευταία χρόνια στη σειρά «Γη της Ελιάς». Οι δύο ηθοποιοί εμφανίστηκαν ιδιαίτερα συγκινημένοι, καθώς είχαν αναπτύξει μια ξεχωριστή σχέση μαζί της τόσο σε επαγγελματικό όσο και σε προσωπικό επίπεδο. Παρούσα ήταν επίσης η Κοραλία Καραντή, η Νίκη Παλληκαράκη, αλλά και πολλοί ακόμη άνθρωποι της τέχνης που θέλησαν να αποτίσουν φόρο τιμής σε μια γυναίκα που υπηρέτησε το ελληνικό θέατρο με αφοσίωση για περισσότερες από έξι δεκαετίες.
Ανάμεσα στους παρευρισκόμενους βρέθηκε και ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, ενώ ιδιαίτερη ήταν η παρουσία του Προέδρου της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, ο οποίος διατηρούσε στενή προσωπική φιλία με τη Μάρω Κοντού. Ιδιαίτερο συμβολισμό είχε και το στεφάνι που απέστειλε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, τιμώντας την πολύχρονη προσφορά της εκλιπούσας στον ελληνικό πολιτισμό.
Συγκινητική ήταν και η παρουσία δεκάδων απλών πολιτών, οι οποίοι περίμεναν υπομονετικά έξω από τον ναό κρατώντας λευκά λουλούδια στα χέρια τους. Πολλοί από αυτούς μεγάλωσαν βλέποντας τις ταινίες της και θέλησαν να την αποχαιρετήσουν με έναν συμβολικό τρόπο, αποδεικνύοντας ότι η αγάπη του κοινού προς το πρόσωπό της παρέμεινε αμείωτη μέχρι το τέλος. Για τους περισσότερους Έλληνες, η Μάρω Κοντού δεν υπήρξε απλώς μία επιτυχημένη ηθοποιός.
Οι ερμηνείες της σε κλασικές ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου την κατέστησαν μία από τις πιο αγαπημένες παρουσίες της μεγάλης οθόνης, ενώ ο χαρακτήρας της «Ελενίτσας» παραμένει μέχρι σήμερα από τους πιο αναγνωρίσιμους ρόλους στην ιστορία του ελληνικού σινεμά.