Σε επίπεδα-σοκ παραμένουν οι τιμές των καυσίμων στην ελληνική αγορά, προκαλώντας έντονη ανησυχία και απόγνωση στους καταναλωτές. Παρά τις προσδοκίες για αποκλιμάκωση μετά τις παρεμβάσεις και τις ανακοινώσεις των διυλιστηρίων, η πραγματικότητα στην αντλία αποδεικνύεται τελείως διαφορετική: η αμόλυβδη βενζίνη κινείται σταθερά γύρω από τα 2 ευρώ το λίτρο στην Αττική και σε ακόμα υψηλότερα επίπεδα στη νησιωτική και περιφερειακή Ελλάδα.
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος των Πρατηριούχων Αττικής, Νίκος Παπαγεωργίου, μιλώντας στην εκπομπή «Πρωινή Ζώνη» του Action 24, ανέλυσε την κατάσταση που επικρατεί στην αγορά καυσίμων, εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους οι μειώσεις των διυλιστηρίων δεν έφτασαν ποτέ στο πορτοφόλι των πολιτών.
Η «εξαφάνιση» της μείωσης των 40 εκατομμυρίων ευρώ
Στη συζήτηση τέθηκε το ζήτημα της πρωτοβουλίας που αναλήφθηκε από την πλευρά των διυλιστηρίων, τα οποία διέθεσαν ποσό της τάξεως των 40 εκατομμυρίων ευρώ προκειμένου να συγκρατηθούν οι τιμές. Ωστόσο, όπως υπογραμμίστηκε στο ρεπορτάζ, η μείωση αυτή ουσιαστικά «εξαφανίστηκε» ακαριαία από τις διεθνείς ανατιμήσεις.
Όπως εξήγησε ο κ. Παπαγεωργίου:
«Τη Δευτέρα προς Τρίτη της προηγούμενης εβδομάδας ήταν η πρώτη μέρα εφαρμογής, όπου ξαφνικά –κανένας δεν το περίμενε, ούτε είχαμε κάποια ενημέρωση– τα διυλιστήρια προχώρησαν στη μείωση των τιμών κατά 10 λεπτά την αμόλυβδη βενζίνη και κατά 5 λεπτά το πετρέλαιο κίνησης.»
Ωστόσο, η θετική αυτή εξέλιξη αποδείχθηκε εξαιρετικά βραχύβια, καθώς οι εξελίξεις στη διεθνή αγορά ανέτρεψαν αμέσως την εικόνα:
«Από Δευτέρα σε Τρίτη είχαμε 5 λεπτά μείωση στη διυλιστηριακή τιμή και 4 λεπτά αύξηση στη διυλιστηριακή τιμή λόγω της ακρίβειας. Άρα αυτό που φάνηκε στην αγορά ήταν μόλις 1 λεπτό. Τίποτα δηλαδή, δεν την καταλάβαμε τη μείωση αυτή, έγινε αυτοματοποιημένα.»
Ο πρόεδρος των πρατηριούχων ανέφερε χαρακτηριστικά παραδείγματα από τις τιμές τιμολόγησης των διυλιστηρίων:
- Τη Δευτέρα: Τα διυλιστήρια πουλούσαν το πετρέλαιο κίνησης στο 1,75€.
- Την Τρίτη: Ενώ έπρεπε να το πουλήσουν στο 1,70€, λόγω των παράλληλων αυξήσεων το διέθεταν τελικά στο 1,74€.
Γεωπολιτική αβεβαιότητα, Ρωσία και Μέση Ανατολή
Η κατάσταση στην εγχώρια αγορά επηρεάζεται άμεσα από τις διεθνείς αναταράξεις. Οι τιμές του πετρελαίου τύπου Brent, αφού άγγιξαν τα 91,41 δολάρια το βαρέλι, κινούνται πλέον σε υψηλά επίπεδα κοντά στα 88,5 δολάρια, τροφοδοτώντας συνεχώς το κύμα ακρίβειας.
Ο κ. Παπαγεωργίου επεσήμανε ότι η ενεργειακή κρίση δεν είναι πρόσκαιρη, αλλά αποκτά πλέον παρατεταμένο χαρακτήρα λόγω δύο βασικών μετώπων:
Τα πλήγματα στις πετρελαϊκές υποδομές της Ρωσίας:
Όπως ανέφερε, οι επιθέσεις σε διυλιστήρια και αποθήκες καυσίμων εντός της Ρωσίας έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα επάρκειας διυλισμένων προϊόντων στην ίδια τη χώρα, με αποτέλεσμα να περιορίζονται οι εξαγωγές και να πιέζονται οι διεθνείς τιμές.
Η ένταση στη Μέση Ανατολή:
Η ανάφλεξη στη σύρραξη και η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ δημιουργούν διαρκή νευρικότητα στις αγορές.
Απαντώντας σε αναλύσεις διεθνών οίκων (όπως της Wall Street Journal) που εκτιμούν ότι η κρίση στα Στενά του Ορμούζ και την ευρύτερη περιοχή μπορεί να διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο πρόεδρος των πρατηριούχων σημείωσε ότι η κατάσταση αυτή τείνει να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά, παρόμοια με τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία.
«Ο πόλεμος της Ρωσίας ξεκίνησε το ’22 και είμαστε στα μέσα του ’26. Τέσσερα χρόνια γεμάτα υπάρχουν ανταλλαγές πυρών, με αποτέλεσμα να εκτινάσσονται οι τιμές όλων των προϊόντων προς τα πάνω.»
Αίτημα για νέα μέτρα στήριξης και μείωση του ΦΠΑ
Βλέποντας τους καταναλωτές να λυγίζουν υπό το βάρος των συνεχών ανατιμήσεων, ο κ. Παπαγεωργίου τόνισε την επιτακτική ανάγκη λήψης ουσιαστικών μέτρων από την κυβέρνηση και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Η ακρίβεια είναι πολύ μεγάλη, δεν αντέχεται. Σας το λέω ειλικρινά, όλοι καταναλωτές είμαστε. Δυστυχώς η μεγάλη διάρκεια αυτής της κρίσης έχει αφήσει πίσω πραγματικά πληγές. Πρέπει λοιπόν να προχωρήσουν σε μια επιδότηση. Και ποια θα είναι αυτή η επιδότηση; Η μείωση του ΦΠΑ.»
Παράλληλα, ο πρόεδρος των πρατηριούχων σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να επιτρέψει στα κράτη-μέλη να προχωρήσουν σε μειώσεις στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) ή στο ΦΠΑ, προκειμένου να υπάρξει άμεση ανακούφιση στους φακέλους των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Τέλος, ο κ. Παπαγεωργίου αποκάλυψε ότι σε πρόσφατη συνάντηση με την ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών συζητήθηκε το θέμα της φορολογικής ελάφρυνας του κλάδου των πρατηριούχων (όπως η κατάργηση των τεκμαρτών εισοδημάτων), με την κυβέρνηση να εξετάζει σχετικές ανακοινώσεις για το επόμενο διάστημα.